Asbest in huis: waar zit het verstopt en wanneer wordt het gevaarlijk?

Wanneer je een oudere woning wilt renoveren of kopen, komt er ongetwijfeld één woord naar boven dat de wenkbrauwen doet fronsen: asbest. Tot het einde van de vorige eeuw werd dit materiaal massaal gebruikt in de bouw vanwege zijn brandwerende, isolerende en goedkope eigenschappen. Maar inmiddels weten we wel beter.

In deze blogpost gidsen we je door de meest voorkomende plekken waar asbest in een woning schuilt én leggen we uit wanneer het écht een risico vormt voor je gezondheid.

Waar kun je asbest vinden in een woning?

Asbest zit helaas vaak op plekken waar je het niet direct verwacht. Omdat het meestal vermengd is met andere materialen (zoals cement of lijm), kun je het met het blote oog bijna nooit met 100% zekerheid identificeren.

Hier zijn de meest voorkomende locaties:

• Het dak en de gevel: De bekende golfplaten op het tuinhuis of de garage, maar ook namaakleien (kunstleien) op het dak of tegen de gevel bevatten tot de jaren '90 heel vaak asbest.
• Rondom de verwarming: Oude isolatie rondom verwarmingsbuizen (vaak herkenbaar aan een gipsachtige zwachtel) is een bekende bron van asbest.
• Vloeren en wanden: Oude vinylvloeren (met name de harige, viltachtige onderlaag) en de zwarte lijm waarmee deze tegels vastzitten, zijn berucht. Ook in oude stopverf rondom ramen of in valse plafondplaten werd asbest verwerkt.
• Rookkanalen en afvoeren: Schoorstenen, rioolbuizen en regenpijpen van eternit (asbestcement) komen nog ontzettend vaak voor.

Wanneer is asbest gevaarlijk voor de gezondheid?

Er heerst vaak paniek zodra het woord asbest valt, maar nuancering is belangrijk. Asbest in een woning is niet per definitie direct gevaarlijk. Het risico schuilt in de staat van het materiaal en de manier waarop ermee wordt omgegaan.

We maken hierbij onderscheid tussen twee soorten:

1. Hechtgebonden asbest (vast)

Hierbij zitten de asbestvezels stevig verankerd in een dragermateriaal, zoals cement (golfplaten, buizen) of kunststof.

• Het risico: Zolang dit materiaal in goede staat verkeert en je er niets mee doet, is het risico voor de gezondheid zeer laag.
• Wanneer wordt het gevaarlijk? Zodra je erin gaat boren, zagen, breken of het met een hogedrukreiniger schoonmaakt. Op dat moment komen de microscopisch kleine vezels vrij en kun je ze inademen.

2. Niet-hechtgebonden asbest (los)

Hierbij zitten de vezels losser in het materiaal, zoals bij de eerder genoemde buisisolatie of de onderlaag van vinylvloeren.

• Het risico: Dit type asbest is altijd risicovol. Omdat de vezels zo zwak gebonden zijn, kunnen ze al vrijkomen door ouderdom, beschadiging of simpelweg door trillingen en tocht.

Waarom is het gevaarlijk? Ingeademde asbestvezels kunnen diep in de longen doordringen en daar tientallen jaren blijven zitten. Dit kan op de lange termijn leiden tot ernstige ziektes zoals asbestose, longkanker en mesothelioom (longvlies- of buikvlieskanker).

Wat moet je doen bij twijfel of verbouwing?

Ga je klussen in een woning die gebouwd is voor 2001? Neem dan nooit zomaar risico's. Sinds eind 2022 is een asbestattest in Vlaanderen al verplicht bij de verkoop van woningen die gebouwd zijn voor 2001, en tegen 2032 moet élke eigenaar van zo'n woning over een attest beschikken.

Wil je zeker weten waar je aan toe bent, of heb je een officieel document nodig voor de verkoop of renovatie van je woning? Schakel dan een expert in. Voor professioneel advies, vakkundige asbestinventarisaties en het opstellen van een officieel asbestattest kun je uitstekend terecht bij Egeon Ingenieurs. Wij brengen de situatie veilig en deskundig voor je in kaart, zodat je met een gerust hart kunt wonen of verbouwen.