Autoliften, elektrische voertuigen en brandveiligheid

Een kritische blik op ondergrondse parkings

De elektrificatie van het wagenpark en de toenemende verdichting van woonprojecten leiden steeds vaker tot ondergrondse parkings met autoliften als enige toegang. Hoewel dit stedenbouwkundig en architecturaal aantrekkelijk is, stelt deze configuratie ons voor nieuwe en onderschatte veiligheidsuitdagingen, zeker wanneer elektrische voertuigen (EV’s) en laadinfrastructuur worden geïntegreerd.

Bij Egeon Ingenieurs merken we dat autoliften vaak als een louter logistieke oplossing worden bekeken, terwijl hun impact op brandcompartimentering, evacuatie en brandweerinterventie fundamenteel is.

Autoliften: een structureel zwak punt in brandveiligheid

Autoliften verschillen wezenlijk van klassieke hellingbanen:

• ze functioneren meestal als personenlift met voertuigfunctie,
• ze zijn vaak niet ontworpen als brandwerende schacht,
• en ze vereisen actieve bediening vanuit de liftkooi.

In een brandscenario – en in het bijzonder bij een elektrisch voertuig met mogelijk instabiele batterij – leidt dit tot een cruciaal probleem:

een autolift is in de meeste gevallen niet bruikbaar om een elektrisch voertuig na brand veilig te evacueren .

De Fireforum RGV EV (2023) bevestigt dit expliciet: wanneer de parking enkel via een autolift toegankelijk is, wordt de zesde essentiële doelstelling (veilige verwijdering van het EV na brand) bijzonder moeilijk haalbaar .

Impact op brandcompartimentering

Ondergrondse parkings vormen in de basis één brandcompartiment. Autoliften introduceren echter verticale openingen die dit principe ondermijnen:

• liftschachten vormen potentiële rook- en warmtedoorgangen;
• schachtdeuren met onvoldoende brandweerstand (bv. E30) zijn vaak niet afgestemd op EV-risico’s;
• bij falen van de lift ontstaat een oncontroleerbare verbinding tussen compartimenten.

Brandweeradviezen geven daarom duidelijk aan dat een autolift enkel verdedigbaar is indien:

• de liftschacht is uitgevoerd met EI 60-wanden;
• de verbinding met de parking is beveiligd met zelfsluitende E30- of EI1 30-deuren;
• en de lift van buiten de kooi kan bediend worden door een bevoegd persoon .

Zonder deze maatregelen wordt de brandcompartimentering functioneel uitgehold.

Elektrische voertuigen: waarom ontruiming cruciaal is

Elektrische voertuigen brengen geen grotere kans op brand met zich mee dan moderne ICE-wagens, maar het brandverloop is fundamenteel anders. Lithium-ion batterijen kunnen in thermal runaway gaan, waarbij:

• grote hoeveelheden warmte vrijkomen,
• toxische en brandbare gassen ontstaan,
• en herontsteking uren of zelfs dagen later mogelijk blijft .

Daarom stellen brandweer en Fireforum ondubbelzinnig:

een EV met mogelijk instabiele batterij mag niet in de parking achterblijven.

Bij parkings met hellingbanen kan een sleepbedrijf relatief eenvoudig optreden.
Bij autoliften is dit quasi onmogelijk, tenzij uitzonderlijke (en zelden gerealiseerde) ontwerpmaatregelen zijn getroffen .

Elektrisch laden in ondergrondse parkings: extra complexiteit

Elektrisch laden verhoogt de complexiteit nog verder:

• tijdens het laden wordt het risico op initiatie van een incident licht verhoogd;
• de elektrische installatie wordt een kritische veiligheidscomponent;
• foutieve plaatsing of onvoldoende beheer vergroot het brandrisico.

Volgens de brandweerrichtlijnen en Fireforum gelden daarom minstens volgende principes:

• Enkel Mode 2 en bij voorkeur Mode 3 laden in ondergrondse parkings;
• verplichte elektrische noodonderbreking gekoppeld aan branddetectie;
• installatie conform AREI hoofdstuk 7.22;
• duidelijke signalisatie “Aanwezigheid elektrische laadpalen” aan de toegangen;
• en een branddetectiesysteem met totale bewaking van de parking .

In combinatie met een autolift betekent dit dat laden en evacuatie niet los van elkaar mogen worden bekeken.

Ontwerpconclusies voor ingenieurs en bouwheren

Voor ons is de conclusie helder:

1. Autoliften zijn vanuit brandveiligheid geen neutrale ontwerpkeuze, zeker niet bij EV’s.
2. Parkings die uitsluitend via een autolift toegankelijk zijn, vereisen:
   • een project-specifieke risicoanalyse,
   • expliciete afstemming met de brandweer,
   • en bijkomende technische én organisatorische maatregelen.
3. Zonder aantoonbare oplossing voor EV-ontruiming na brand, komt de functionele veiligheid van het gebouw onder druk te staan.

De combinatie van autoliften, ondergrondse parkings en elektrische voertuigen vraagt om een geïntegreerde benadering van veiligheid tijdens de ontwerpfase van het gebouw. Bij Egeon zien we hier een duidelijke rol voor de veiligheidscoöridnator: kritisch, onderbouwd en vooruitkijkend adviseren – vóórdat een ontwerp vastligt.

Wil je hierover verder sparren of een project-specifieke risicoanalyse laten uitvoeren?
Dan denken we graag mee.